‘మకామ్‌’.. మహిళా రైతుల చైతన్య వేదిక

‘మకామ్‌’ అంటే ‘మహిళా కిసాన్‌ అధికార్‌ మంచ్‌’.
‘మకామ్‌’ వేదిక ద్వారా మహిళా రైతుల హక్కులు, వారికందాల్సిన ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రయోజనాల గురించి అవగాహన పెంపొందిస్తున్నాం.
స్ఫూర్తి
డా.రుక్మిణీ రావు… పట్టణాల్లోనే కాదు గ్రామీణ
ప్రాంతాల్లోని మహిళా హక్కుల కోసం… దళిత స్త్రీలు, బాలలు, మహిళా రైతుల హక్కుల కోసం… చట్టాల్లో మార్పులు తేవడం కోసం ఎంతో కీలకంగా వ్యవహరించిన యాక్టివిస్టు. అందుకోసం ఆమె ‘మకామ్‌’ అనే మహిళా రైతుల హక్కుల వేదికను కూడా
ఏర్పాటుచేశారు. ‘మానవతా సమాజస్థాపనే తన లక్ష్యం’ అంటున్న రుక్మిణీరావును ‘నవ్య’ పలకరించింది. ఆ విశేషాలే ఇవి…
మనదేశంలో వ్యవసాయరంగంలో పనిచేస్తున్నది 70 శాతం మహిళా రైతులే. వారు పండిస్తే కాని మన నాలుగు వేళ్లూ నోట్లోకి పోవు. కానీ వారి హక్కుల పట్ల ప్రభుత్వాలతో పాటు సమాజం కూడా నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఇతర రాష్ట్రాలలో కొనసాగిస్తున్న లాభదాయకమైన వ్యవసాయ విధానాలను, పద్ధతులను ఆ రాష్ట్రాలకు చెందిన మహిళా రైతుల నుంచి తెలుసుకుని నూతన వ్యవసాయ సాగును ‘మకామ్‌’
అభివృద్ధిపరుస్తోంది.
పట్టణాల్లో, గ్రామాల్లో మహిళలపై జరుగుతున్న గృహహింస, వరకట్న వేధింపులు, లైంగిక దాడులు, అత్యాచారాలు… బాలలపై వేధింపులు, అత్యాచారాలకు వ్యతిరేకంగా… అలాగే దళితులు, వెనుకబడిన వర్గాల బాలల విద్య కోసం… బాల్య వివాహాలకు, భ్రూణహత్యలకు వ్యతిరేకంగా… సింగిల్‌ విమెన్‌ రక్షణ విషయంలో… ఇలా ఎన్నో సామాజిక సమస్యలపై గత రెండు దశాబ్దాలకు పైగా డా. రుక్మిణీరావు పనిచేస్తున్నారు. వీటికి సంబంధించి చట్టాలు తీసుకురావడంలో, ఉన్న చట్టాలకు కొత్త సవరణలు చేపట్టేలా కృషిచేయడంలో దేశవ్యాప్తంగా ఇతర యాక్టివిస్టులతో కలిసి పనిచేశారామె.
పట్టణాల నుంచి పల్లె మహిళల కోసం…
పట్టణ ప్రాంత మహిళల కోసం పనిచేయడంతో తన పోరాటం ప్రారంభమైందని రుక్మిణి తెలిపారు. తొలుత మహి ళల వరకట్న హత్యలపై దృష్టిసారించారామె. వరకట్న మరణాలకు సంబంధించిన చాలా కేసులను యాక్సిడెంటల్‌ మరణాలుగా పోలీసులు తేల్చడం రుక్మిణిలో ఆలోచనలను రేకెత్తించాయి. ఈ సమస్య పరిష్కారానికి ‘ప్రొ-యాక్టివ్‌ అప్రోచ్‌’ అవసరమని భావించారామె. వరకట్నం పేరుతో ఆడవాళ్లపై జరుగుతున్న హింసకు అడ్డుకట్ట వేయాలని 1981లో ‘సహేలీ రిసోర్స్‌ సెంటర్‌ ఫర్‌ విమెన్‌’ సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. అలా మొదలైన రుక్మిణీ రావు యాక్టివిజం విస్తృతస్థాయిలో కొనసాగుతూనే ఉంది. సమస్యలపై పోరాటానికి గ్రామాలలోని దళితులు, వెనుకబడిన వర్గాల మహిళలను బృందాలుగా ఏర్పరిచి వారిలో నాయకత్వ లక్షణాలను పెంపొందించారామె. ‘మకామ్‌’ కూడా ఈ లక్ష్యంతోనే ప్రారంభించారు. ఈ వేదిక ద్వారా మహిళా రైతుల హక్కులు, వారికందాల్సిన ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రయోజనాల గురించి అవగాహన పెంపొందిస్తున్నారు. ‘మకామ్‌’ అంటే ‘మహిళా కిసాన్‌ అధికార్‌ మంచ్‌’. దీనిని తెలుగులో ‘మహిళా రైతుల హక్కుల వేదిక’ అంటారు. ఈ ఆలోచనను పలు రాష్ట్రాలలోని స్వచ్ఛంద సంస్థలు కూడా అనుసరించడం విశేషం. అసలు గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజల కోసం పనిచేయాలన్న ఆలోచన ఎలా వచ్చింది? అని అడిగితే ‘‘పట్టణ ప్రాంత మహిళలలో ఎక్కువమంది మధ్యతరగతి, ఉన్నత మధ్య తరగతి వర్గాలకు చెందినవారు. వారు ఆర్థికంగా కొంతమేర అండదండలున్నవాళ్లు కాబట్టి తమ హక్కుల సాధన కోసం కోర్టులను ఆశ్రయించగలరు. పైగా చట్టాలు, హక్కుల గురించి ఎంతోకొంత చైతన్యం ఉన్న వారు కూడా. కానీ గ్రామీణ మహిళలకు తమకోసం ప్రత్యేక చట్టాలున్నాయని, ఎన్నో హక్కులున్నాయనే విషయం తెలియదు. న్యాయస్థానాల ద్వారా న్యాయం పొందవచ్చని తెలిసినవారు వీళ్లలో చాలా తక్కువ. ఇకపోతే ప్రభుత్వం ఈ మహిళలకు అందిస్తున్న సంక్షేమ పథకాల గురించి అసలే తెలియదు. అందుకే గ్రామీణ మహిళా రైతులలో హక్కుల చైతన్యం పెంపొందించడం కోసం పనిచేయాలనుకున్నా’’ అంటారామె.
మహిళా రైతుల హక్కుల కోసం…
‘‘మకామ్‌’’ వేదికను 2014లో ప్రారంభించాం. మనదేశంలో వ్యవసాయరంగంలో పనిచేస్తున్నది 70 శాతం మహిళా రైతులే. వారు పండిస్తే కాని మన నాలుగు వేళ్లూ నోట్లోకి పోవు. కానీ వారి హక్కుల పట్ల ప్రభుత్వాలతో పాటు సమాజం కూడా నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో మహిళా రైతులు పడుతున్న శ్రమకు గుర్తింపు లేకపోవడాన్ని గమనించాం. ‘మకామ్‌’ ఇతర రాష్ట్రాలలో కొనసాగిస్తున్న లాభదాయకమైన, అభివృద్ధిదాయకమైన వ్యవసాయ విధానాలను, పద్ధతులను ఆ రాష్ట్రాలకు చెందిన మహిళా రైతుల నుంచి తెలుసుకుని నూతన వ్యవసాయ సాగును అభివృద్ధిపరుస్తోంది. అయితే మహిళా రైతులకు సంబంధించి ప్రస్తావించుకోవాల్సిన అంశాలు చాలానే ఉన్నాయి. మన దగ్గర మహిళా రైతు సంఘాలు లేనే లేవు. సాధారణ రైతు సంఘాలలో మహిళా రైతులు ఎంతమంది సభ్యులుగా ఉన్నారు? వారు అడుగుతున్న డిమాండ్లకు ఏ మేర స్పందిస్తున్నారు? మహిళా రైతుల అవసరాలను గుర్తిస్తున్నారా? ప్రభుత్వ వ్యవసాయ పథకాలు, కార్యక్రమాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలలో బడ్జెట్‌లో 30 శాతం మహిళా రైతులకు కేటాయించాలని ఆర్థిక సర్వే ప్రభుత్వానికి సూచించినా ఆ దిశగా ఎటువంటి ప్రణాళికా ప్రభుత్వాలు చేపట్టలేదు. అలాగే పంటలకు మద్దతు ధర పెంచితేనే మహిళా రైతులకు లాభం. ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో మహిళా రైతులు సేంద్రియ వ్యవసాయం సాగిస్తున్నారు. వారి పెట్టుబడులకు, కూలీ ఖర్చులకు అధిక కేటాయింపులు కావాలి. అలాగే వ్యవసాయంలో మహిళా రైతుల పనిభారాన్ని తగ్గించడానికి, ఆహార భద్రత కల్పించడానికి కూడా బడ్జెట్‌లో కేటాయింపులు చేయాలి. విచారకరమైన విషయం ఏమిటంటే ప్రభుత్వ గణాంకాలలో మహిళలకు రైతులుగా గుర్తింపు లేదు! జెండర్‌ పరంగా గణాంకాలను రికార్డు చేసే పద్ధతి కరువవడం వలన ప్రభుత్వ చేపడుతున్న చర్యలు మహిళా రైతులకు ఎంతవరకు అందుతున్నాయనేది అంచనా వేయలేని పరిస్థితి.
అలాగే అడవి నుంచి ఆహార సేకరణ చేసే ఆదివాసీ మహిళలకు, అడవుల నుంచి పొందాల్సిన ప్రయోజనాలను దూరం చేస్తున్నారు. అందుకే మహిళా రైతులకు గుర్తింపు, రాయితీలు, అన్ని రకాల పథకాల హక్కులను ఇవ్వాలని ‘మకామ్‌’ డిమాండ్‌ చేస్తోంది. రైతు ఆత్మహత్య కుటుంబాలలో మహిళలకు జీవనోపాధి సహాయం అందించడంతో సహా రుణ మాఫీతో సమగ్ర వ్యూహాన్ని రూపొందించాలి. దీనికి అవసరమైన బడ్జెట్‌ కేటాయింపులుండాలి. భూమి లేని వారికిచ్చే కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డులను మహిళా రైతులకు కూడా ఇవ్వాలి. ఇవే కాకుండా భూమిలేని దళిత మహిళలకు భూమి కొనుగోలు పథకాలు, కనీస మద్దతు ధర, మహిళా రైతులకు డ్రిప్‌, భూగర్భజలాల పథకాలకు ప్రోత్సాహం వంటి వాటికోసం ‘మకామ్‌’ పోరాడుతోంది అని రుక్మిణీరావు అన్నారు.
నాగసుందరి, ఫోటో:ఎల్‌.అనిల్‌కుమార్‌రెడ్డి
Credits : Andhrajyothi

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *