అందం.. ఆరోగ్యం 

పెరట్లో, ఇంటి ముందు ఖాళీస్థలంలో, చివరకు ఇంట్లో కూడా ఔషధ మొక్కలు పెంచుకోవచ్చు. గాలిని శుభ్రం చేయడంతో పాటు సువాసనలు వెదజల్లే ఈ మొక్కలు కుటుంబ సభ్యుల ఆరోగ్యాన్ని ఎంతగానో పెంపొందిస్తాయి.
ఇంటి అందాన్ని పెంచే మొక్కలతో పాటు కుటుంబ సభ్యులకు ఆరోగ్యాన్ని పంచే మొక్కలను ఇంట్లోనే పెంచుకోవచ్చు. ఇంటి లోపల కుండీల్లో లేదా కాస్త గాలి, వెలుతురు వున్న వరండా, బాల్కనీ, ప్రహరీగోడల మీద కూడా ఈ మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు. ఔషధ గుణాలు పుష్కలంగా వుండే ఈ మొక్కలు కాలుష్యాన్ని తగ్గించడంతో పాటు మధురమైన సువాసనల్ని పంచుతాయి. పెద్దగా శ్రమ లేకుండా, తక్కువ ఖర్చుతో, తక్కువ స్థలంలో ఈ మొక్కల్ని పెంచుకునే అవకాశం వుంది.
తులసి : వేల సంవత్సరాలుగా ప్రతి ఇంట్లో తులసిని పెంచడం సంప్ర
దాయంగా వస్తున్నది. తులసి ఔషధ గుణాలకు నిలయం. తులసి ఆకులను వేడి నీటిలో తేనెతో కలిపి తీసుకోవడం వల్ల జలుబు, దగ్గు నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుంది. శరీరంలోని మాలిన్యాలను తులసి శుద్ధి చేస్తుంది. ఇంట్లో కాస్త ఎండపొడ వుండే చోట చిన్న కుండీలో కూడా తులసిని పెంచుకోవచ్చు.
 
లెమన్‌ గ్రాస్‌ : నిమ్మగడ్డికి ఈ కాలంలో మంచి డిమాండ్‌ వుంది. ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్న ఈ నిమ్మగడ్డిని కాస్త పెద్ద కుండీలో పెంచుకోవచ్చు. నిమ్మగడ్డి టీ ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందిస్తుంది. ఈ ఆకుల్ని ఎండబెట్టి పౌడర్‌గా చేసుకుని తాగితే శరీరానికి ఉత్సాహం లభిస్తుంది. సువాసనలు వెదజల్లే నిమ్మగడ్డి ఇంట్లో క్రిమికీటకాలు రాకుండా కూడా చూస్తుంది.
వాము మొక్క : వాము మొక్కను కాస్త పెద్ద కుండీలో పెంచుకోవచ్చు. ముదురుపచ్చని ఆకులతో ఇంటి అందాన్ని పెంచే వాము మొక్క ఔషధాలకు నిలయం. వాము ఆకులు వంటల్లో వాడుకోవచ్చు. వాము ఆకులు అజీర్తిని తగ్గించి ఆకలిని పెంచుతాయి.
పుదీన : పుదీన మొక్కలను కాస్త పెద్ద కుండీలో పెంచుకోవచ్చు. మంచి వాసన రావడంతో పాటు పుదీనలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి. రుచిని, ఆకలిని పెంచే గుణం వున్న పుదీన ప్రతి ఇంట్లో వుండాల్సిన మొక్కల్లో ఒకటి.
సబ్జా మొక్క : పెరట్లో, వరండాలో, బాల్కనీల్లో కుండీల్లో సబ్జా మొక్కలను పెంచుకోవచ్చు. సబ్జా గింజలు వేసవిలో చలవ చేస్తాయి. శరీరాన్ని కాంతివంతంగా చేస్తాయి. బరువు తగ్గేందుకు కూడా సబ్జా గింజలు ఉపయోగపడతాయి.
సుగంధ మొక్క : దోమలను పారద్రోలడంతో పాటు కంటికి ఇంపుగా వుండే సుగంధ మొక్కను చిన్నసైజు కుండీలో కూడా పెంచుకోవచ్చు.
Credits : Andhrajyothi

ఇండోర్‌ మొక్కలతో కనువిందు

వరండాలో, పెరట్లో, పోర్టికోలో, టెర్రస్‌ మీద కూడా మొక్కలు పెంచేందుకు ఆసక్తి చూపేవారి సంఖ్య నానాటికీ పెరుగుతున్నది. ఠీవీగా నిలబడే అరుదైన మొక్కలు కార్యాలయాల హుందాతనాన్ని మరింతగా పెంచుతున్నాయి. అపార్టుమెంట్లు, పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి మొక్కలు పెంచుకోవాలనే ఆలోచన వున్నా ఆచరణలో కష్టంగా మారుతున్నది. వారి కోరికను ఇండోర్‌ ప్లాంట్స్‌ తీరుస్తున్నాయి. బెడ్‌రూమ్‌ల్లో, టీవీ వద్ద, డైనింగ్‌ టేబుల్‌ మీద, స్టడీటేబుల్‌ మీద, టీపాయ్‌ మీద, కార్యాలయాలలోనూ సూర్యరశ్మి అందని ప్రదేశాల్లో కూడా పెంచుకునే వీలుంది. హేంగింగ్‌పాట్స్‌లో కూడా ఈ అందమైన మొక్కల్ని పెంచుకునే వీలుంది. ఏడాదికి 4 నుండి 5 అంగుళాలు మాత్రమే పెరుగుతూ ఉండే ఈ ఇండోర్‌ప్లాంట్స్‌ను సన్‌లైట్‌లో పెట్టాల్సిన అవసరం కూడా లేదు.
ఇంటి అందాల్ని రెట్టింపు చేసే కొన్ని ఇండోర్‌ ప్లాంట్స్‌ ఇవి…
అగ్లోనిమా లిప్‌స్టిక్‌ రెడ్‌: ‘‘అగ్లోనిమా లిప్‌స్టిక్‌ రెడ్‌’’ అనే పేరుతో పిలిచే ఈ మొక్క థాయిలాండ్‌ దేశానికి చెందినది. ఈ మొక్క ఎరుపు రంగులో చూడటానికి ఎంతో అందంగా ఉంటుంది. వీటిలో సుమారు 5 నుండి 6 రకాల వరకు ఉన్నాయి. రెండు రోజులకొకసారి మాత్రమే నీరు పోస్తూ జాగ్రత్తగా ఈ మొక్కలు పెంచుకోవాలి. అపుడపుడు బ్లైటాక్స్‌ మందు పిచికారీ చేయాలి.
 
మెరంటా రెడ్‌ : ఈ మొక్క మెరంటా జీబ్రా కుటుంబానికి చెందినది. ఇతర దేశాల నుండి బెంగుళూరు వచ్చిన ఈ మొక్క ప్రస్తుతం కడియం నర్సరీల్లో హాట్‌కేకులా మారింది. ఈ మొక్క ఆకుపై సన్ననిగీతలుంటాయి. ఇందులో ఎరుపు, తెలుపు, పసుపు తదితర రంగుల్లో మొక్కలున్నాయి.
 
అగ్లోనిమా డౌ: కలక త్తాకు చెందిన ఈ ఇండోర్‌ప్లాంట్‌ అగ్లోనిమా జాతికి చెందినది. ఇందులో అగ్లోనిమాడౌ రెడ్‌, అగ్లోనిమాడౌ గ్రీన్‌, అగ్లోనిమాడౌ రాజా అనే రకాలు ఉన్నాయి.
జెనడాగోల్డ్‌: ఫెలోడేండ్రన్‌ జీనాడోగా పిలిచే ఈ మొక్కలో గ్రీన్‌, ఎల్లో వంటి రకాలు ఉన్నాయి. బెంగుళూరు నుండి తీసుకొచ్చిన ఈమొక్క ప్రస్తుతం కడియం నర్సరీల్లో అందాల్ని ఒలకబోస్తుంది.
ఫెలోడేండ్రన్‌ సేలం: బెంగుళూరుకు చెందిన ఈ మొక్క ‘ఫెలోడేండ్రన్‌’ రకానికి చెందినది. ఇందులో గ్రీన్‌, ఎల్లో వంటి రకాలు ఉన్నాయి.
ఇంటి అందాన్ని రెట్టింపు చేయడంతో పాటు కాలుష్యాన్ని తగ్గించడంలో మొక్కల పాత్ర
ఎనలేనిది. అందుకే మొక్కల పెంపకం ప్రతి ఒక్కరి వ్యాపకంగా మారింది.
Credits : Andhrajyothi

పాడి రైతులకు లాభాల ‘పనీర్‌’

పశుపోషణ లాభదాయకమే కానీ పాల ఆధారిత ఉత్పత్తులు తయారుచేసి విక్రయిస్తే రెట్టింపు లాభాలు వస్తాయని నిరూపిస్తున్నారు జనగాం జిల్లా పాడి రైతులు. సొంతంగా పనీర్‌ తయారుచేసి హైదరాబాద్‌ తదితర ప్రాంతాల్లో విక్రయిస్తున్నారు బచ్చన్నపేట మండలం పోచన్నపేట, ఇటుకాలపల్లి పాడి రైతులు.
జనగాం జిల్లా బచ్చన్నపేట మండలం ఎత్తయిన ప్రాంతంలో వుండటం, వర్షపాతం తక్కువగా వుండటంతో రైతులకు వర్షాధార పంటలే శరణ్యం. దేవాదుల పథకం వల్ల భూగర్భజలాలు పెరిగాయి. దాంతో తక్కువ నీరు సరిపోయే పాడి పరిశ్రమ వైపు ఈ ప్రాంత రైతులు దృష్టి పెట్టారు. పాలను తక్కువ ధరకు ఎవరికో అమ్ముకునే కంటే పాల ఆధారిత ఉత్పత్తులను తయారుచేసి, వాటిని విక్రయిస్తే అధిక లాభాలు వస్తాయని ఆలోచించారు బచ్చన్నపేట మండలం పోచన్నపేటకు చెందిన రాజిరెడ్డి. స్వగ్రామంలో కరవు పరిస్థితుల దృష్ట్యా పాతికేళ్ల క్రితం హైదరాబాద్‌ వెళ్లి ఓ పనీర్‌ తయారీ కేంద్రంలో సూపర్‌వైజర్‌గా పనిచేశారాయన.
నేనే ఎందుకు పనీర్‌ తయారు చేయకూడదనుకున్నారు. స్వగ్రామం చేరుకుని 50 లీటర్ల పాలు సేకరించి పనీర్‌ తయారుచేయడం ప్రారంభించారు. క్రమంగా వెయ్యి లీటర్ల పాలతో పనీర్‌ తయారుచేసే స్థాయికి ఎదిగారు. రాజిరెడ్డి స్ఫూర్తితో అదే గ్రామానికి చెందిన అనిల్‌, తిరుపతి పనీర్‌ తయారీ కేంద్రాలను ఏర్పాటుచేశారు. ఇటుకాలపల్లి గ్రామంలో అన్నదమ్ములు బొడిగం నర్సిరెడ్డి, వెంకట్‌రెడ్డి ఎనిమిదేళ్లుగా పనీర్‌ తయారుచేస్తూ హైదరాబాద్‌కు తీసుకెళ్లి విక్రయిస్తున్నారు. డెయిరీలు రైతులకు చెల్లిస్తున్న పాల ధరకన్నా రూ.2 చొప్పున అదనంగా చెల్లిస్తుండడంతో రైతులు వారికే పాలు పోయడానికి ఉత్సాహం చూపుతున్నారు.
పనీర్‌ తయారీ ఇలా.. 
రైతుల వద్ద నుంచి సేకరించిన పాలను 50 లీటర్ల చొప్పున గిన్నెల్లో పోసి కట్టెల పొయ్యి మీద 85 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు కాగేలా మరుగబెడతారు. అనంతరం ప్లాస్టిక్‌ డబ్బాలో పోస్తారు. ఇందులో 100 ఎం.ఎల్‌ వెనిగర్‌ను కలిపి కలియబెడతారు. దీంతో జున్నుగడ్డలా పనీర్‌ మిశ్రమం తయారవుతుంది. పనీర్‌ గడ్డను బట్టలో మూటగట్టి బరువు పెడతారు. రెండు నుంచి మూడు గంటలు అలా ఉంచి ప్లాస్టిక్‌ సంచుల్లో వేసి అమ్మకానికి హైదరాబాద్‌కు తరలిస్తారు. సాధారణ వెన్న శాతం కలిగిన ఆరు లీటర్ల ఆవుపాలకు కిలో పనీర్‌ వస్తుంది. మార్కెట్‌లో హోల్‌సేల్‌గా కిలోకు రూ.200 నుంచి రూ.250 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. రిటైలర్లు 200 గ్రాముల నుంచి 5 కిలోల వరకు ఆకర్షణీయమైన కవర్లలో ప్యాక్‌ చేసి మూడు రెట్ల అధిక ధరకు మార్కెట్‌లో విక్రయిస్తున్నారని వారు తెలిపారు. దళారీల బెడదతో కష్టానికి తగిన ప్రతిఫలం రావడం లేదంటున్నారు పనీర్‌ తయారీదారులు. పైగా ఇటీవల మహారాష్ట్రలోని బీదర్‌, కర్ణాటక తదితర ప్రాంతాల నుంచి సోయాపాలతో తయారుచేసిన పనీర్‌ మార్కెట్లోకి వస్తున్నది. దాన్నీ పాలతో తయారుచేసిన పన్నీరుగా చెబుతూ తక్కువ రేటుకు అమ్మడంతో ప్రస్తుతం ఒడిదుడుకులు ఎదుర్కొంటున్నామన్నారు పనీర్‌ తయారీదారులు.
నా బాటలో పలువురు
పనీర్‌ తయారు చేస్తానంటే మొదట అంతా ఆశ్చర్యపోయారు. పాలు కూడా పోయలేదు. నేనే డెయిరీ ప్రారంభించాను. క్రమంగా అందరూ పాలు పోయ సాగారు. పనీర్‌ తయారీతో పాడి రైతుతో పాటు పదిమందికీ ఉపాథి కలుగుతున్నది. ఎంతోమంది ఈ విధానాన్ని తెలుసుకుని పరిశ్రమను ఏర్పాటు చేసుకుంటున్నారు.
 దండ్యాల రాజిరెడ్డి
Credits : Andhrajyothi

ఈడుపుగల్లులో పాల వెల్లువ

  • నిత్యం 900 లీటర్ల పాల ఉత్పత్తి
  • శ్రీనివాసరావు, మణికుమారి దంపతుల కృషి
పశుపోషణకు కొంతకాలంగా ఆదరణ తగ్గినా నిత్యం ఆదాయం అందించే డెయిరీ ఫాంల పట్ల విద్యాధికుల్లో సైతం క్రమంగా ఆదరణ పెరుగుతోంది. పశువుల పట్ల మక్కువతో కృష్ణా జిల్లా కంకిపాడు మండలం ఈడుపుగల్లులో 250 మేలు జాతి పశువులను పెంచుతూ లక్షల్లో ఆదాయం ఆర్జిస్తున్నారు శ్రీనివాసరావు, మణికుమారి దంపతులు.
ఏడాది పొడవునా రేయింబవళ్లు శ్రమించినా వ్యవసాయం ఒక్కోసారి నష్టాలనే మిగులుస్తుంది. పశుపోషణ అలా కాదు. నిత్యం ఆదాయం తెచ్చి పెడుతుంది. అందుకే పలువురు డెయిరీ ఫాంల ఏర్పాటుపై మొగ్గు చూపుతున్నారు.
కృష్ణా జిల్లా కంకిపాడు మండలం ఈడుపుగల్లు గ్రామానికి చెందిన వీరమాచినేని శ్రీనివాసరావు, మణికుమారి దంపతులకు పశువులంటే ఎనలేని మక్కువ. వీరి తాత, ముత్తాతల కాలం నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో పశువులను పోషించేవారు. కార్మికుల కొరత కారణంగా పశువుల సంఖ్య తగ్గుతూ వచ్చింది. క్రమంగా పాలు విక్రయించే స్థాయి నుంచి ఈ కుటుంబమే పాలు కొనుగోలు చేసే పరిస్థితికి వచ్చింది. డెయిరీ ఎందుకు పెట్టకూడదని ఆలోచించారు శ్రీనివాసరావు, మణికుమారి దంపతులు. 2004లో 10 గేదెలను కొనుగోలు చేసి ఇంటి పక్కనే ఉన్న ఖాళీ స్థలంలో చిన్న డైరీని ప్రారంభించారు. క్రమంగా పశువుల సంఖ్యను పెంచుకుంటూ వెళ్లారు. ఈ రోజున శ్రీనివాసరావు డెయిరీలో 250 మేలు జాతి పశువులున్నాయి.
డెయిరీలో మేలు జాతి పశువులు
వీరి డెయిరీలో 200 ముర్రా జాతి గేదెలతో పాటు పుంగనూరు, గిర్‌ ఆవులు, హెచ్‌ఎఫ్‌, ఒంగోలు ఆవులు ఇలా మొత్తంగా సుమారు 250 ఆవులు, గేదెలు ఉన్నాయి. ఒక్క ముర్రా జాతి గేదెల నుంచి రోజూ 15 నుంచి 23 లీటర్ల వరకు పాల దిగుబడి వస్తోంది. రోజూ సుమారు 900 లీటర్ల దిగుబడి వస్తోంది. లీటర్‌ పాలను రూ. 65 వరకు విక్రయిస్తున్నారు. డెయిరీలో పాలను గ్రామంలోనే విక్రయిస్తారు. ఇంకా పాలు మిగిలితే పాల కేంద్రానికి సరఫరా చేస్తున్నారు. ఇలా రోజుకు 50 వేల రూపాయలకు పైగా ఆదాయం లభిస్తున్నది. ఖర్చులు పోను నెలకు లక్షల్లో ఆదాయం లభిస్తున్నది. ఈడుపుగల్లు – ఉప్పలూరు రహదారిపై పచ్చని పంట పొలాల మధ్య 1.50 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఈ డైరీని ఏర్పాటు చేశారు. వేసవిలోనూ పశువులకు ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేకుండా షెడ్డుపై చల్లటి నీటిని చల్లే స్ర్పేయర్లను అమర్చారు. డెయిరీలో 40 మంది కార్మికులు ఉపాథి పొందుతున్నారు. కార్మికుల కోసం క్వార్టర్స్‌ను కూడా డెయిరీలోనే నిర్మించారు శ్రీనివాసరావు. వారికి ఆహారం, వైద్యం వంటి సదుపాయాలను కూడా ఈ దంపతులు దగ్గర వుండి ఏర్పాటుచేస్తారు.
ఇవిగో బాహుబలి ఎద్దులు!
ప్రముఖ దర్శకుడు నిర్మించిన బాహుబలి చిత్రంలోని ఓ సన్నివేశంలో ఉపయోగించిన ఎద్దులు ఈ ఫాంలోనే వున్నాయి. వీటిని చూసేందుకు సైతం స్థానిక ప్రజలు నిత్యం వచ్చి పోతుంటారు. వీటితో పాటు సినీనటుడు నందమూరి హరికృష్ణకు చెందిన పుంగనూరు ఆవు సైతం ఇదే సావిడిలో ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. పుంగనూరు ఆవు మీద ఉన్న మక్కువతో విజయవాడ వచ్చినప్పుడల్లా హరికృష్ణ ఇక్కడికి వచ్చి ఆవును చూసి వెళ్తుంటారు.
నిరంతర పర్యవేక్షణ ముఖ్యం
పశుపోషణకు నిత్య పర్యవేక్షణ అత్యంత ప్రధానం. నేను నా భార్యా కూడా కార్మికులతో కలిసి పనిచేస్తాం. రోజూ పది గేదెల పాలు పితికితే సంతృప్తిగా వుంటుంది. 20 కుటుంబాలతో పాటు అదనంగా మరో 20 మందికి ఉపాథి కల్పించడం ఆనందాన్నిస్తుంది. జిల్లా స్థాయిలో పలుమార్లు ఉత్తమ పశుపోషణ అవార్డును అందుకున్నాం.
– వి. శ్రీనివాసరావు, డెయిరీ సారథి
Credits : Andhrajyothi

కేరళ కనుమల్లో ‘టీ’మ్‌ తోటలు!

ఒక కంపెనీలో ఎవరుంటారు? యజమానులు, ఉద్యోగులు.. అంతే కదూ! కానీ, కేరళలోని కనన్‌ దేవన్‌ తేయాకు తోటల కంపెనీలో మాత్రం.. ఉద్యోగులే యజమానులు. శ్రమను కాచి.. లాభనష్టాలను వడబోసి.. మధురమైన తేనీటి ఫలితాలను తలా కొంత ఆస్వాదిస్తున్నారు. ముప్పావు వంతు కార్మిక భాగస్వామ్యం కలిగిన కంపెనీల్లో కనన్‌ది రుచికరమైన విజయం..
కనన్‌దేవన్‌ వెబ్‌సైట్‌ను ఓపెన్‌ చేయగానే.. వెదురుబుట్టలో నుంచి ఒక్కో తేయాకు రాలుతూ.. టీకప్పులో పడే దృశ్యం ఆకట్టుకుంటుంది. అవి తేయాకులే కాదు. పదమూడు వేల మంది చెమట చుక్కలు. ఆ టీకప్పులు పాతికవేల హెక్టార్ల తేనీటి తోటలు. శ్రమైక జీవన సౌందర్యాన్ని చూడాలంటే.. కేరళలోని కనన్‌ దేవన్‌ తోటల్ని తిలకించాల్సిందే! ఎందుకంటే… 69 శాతం ఉద్యోగుల భాగస్వామ్యం కలిగిన కంపెనీ ప్రపంచంలో ఇదొక్కటేనంటే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. కనన్‌ టీకి 136 ఏళ్ల తీయటి చరిత్ర ఉంది.
కేరళలోని ఇడుక్కి జిల్లా మున్నార్‌కు వెళితే.. కనుచూపుమేరా తేయాకు తోటలు కనువిందు చేస్తాయి. ఆ పచ్చటి తోటలే ‘కనన్‌ దేవన్‌ హిల్స్‌’ టీ ఎస్టేట్స్‌. ఈ ఆకుపచ్చ సామ్రాజ్యం 1897లో ప్రాణం పోసుకుంది.
స్కాట్లాండ్‌కు చెందిన ఫిన్‌లే ముయూర్‌ అండ్‌ కంపెనీ చొరవ చూపడంతో.. సంస్థగా ఒక రూపం ఏర్పడింది. దీంతో కనన్‌దేవన్‌హిల్స్‌ ప్లాంటేషన్‌ కంపెనీ లిమిటెడ్‌ అవతరించింది. 1976లో టాటా వారితో కనన్‌ కంపెనీ వాణిజ్య ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. కొన్నాళ్ల పాటు సంయుక్త నిర్వహణ జరిగింది. 1983లో టాటా సంస్థే టీ ఎస్టేట్లను స్వాధీనం చేసుకుంది. దేశంలోనే ఒక పెద్ద టీ కంపెనీగా 33 టీ ఎస్టేట్స్‌ను ఒకే గొడుగు కిందికి తీసుకురావడం విశేషం. అప్పటి నుంచీ ఇరవై రెండేళ్ల పాటు కంపెనీకి ఎదురేలేకుండా పోయింది. లాభాలతో రివ్వున దూసుకెళ్లింది. అత్యంత నాణ్యమైన టీ ఉత్పత్తులను అందించింది. అయితే ఒక దశలో మార్కెట్‌లో ఒడుదొడుకులు ఎదురయ్యాయి. టీ ఉత్పత్తి అధికమైంది. డిమాండ్‌ కంటే సరఫరా ఎక్కువ కావడంతో.. కొన్ని టీ కంపెనీలు మూతపడే పరిస్థితి వచ్చింది. దాంతో టాటా కంపెనీ కూడా నష్టాలను చవిచూడాల్సి వచ్చింది.
శ్రామికులే భాగస్వాములు..
ఉద్యోగులను భాగస్వాములను చేసినప్పుడే.. ‘ఈ సంస్థ నాది’ అనే భావన కలుగుతుంది. పనిలోనూ అంకితభావం పెరుగుతుంది. అనే ఆలోచన వచ్చిందే తడువు, తేయాకు పరిశ్రమలోని శ్రామికుల్ని భాగస్వాములను చేసింది టాటా కంపెనీ. వారి పేరిట షేర్లు జారీ చేసింది. ఇందులోని 12,700 మంది ఉద్యోగులకు 69 శాతం వాటాలు కేటాయించారు. కంపెనీ ఈక్విటీ షేర్‌ రూ.13.9 కోట్లు. అప్పటి వరకు అదనపు గంటలు పనిచేసే ఉద్యోగుల పనివేళలు తగ్గిపోయాయి. ఎనిమిది గంటలే పని. రోజూ రూ.320 వేతనం.
మహిళలు, పురుషులు అనే వ్యత్యాసం లేదు. ఇద్దరి వేతనం సమానం అయింది. ఏడాదికి ఒకసారి ప్రతి షేర్‌హోల్డర్‌కు కొంత మొత్తాన్ని డివిడెండ్‌గా చెల్లిస్తుంది కంపెనీ.
‘‘కనన్‌ దేవన్‌తో నాది పదిహేడేళ్ల బంధం. మా కుటుంబమంతా ఇక్కడే పనిచేస్తున్నాం. చనిపోయిన మా తాత, నాన్న కూడా ఇదే పని చేసేవారు. ఎంత చేసినా మేం కూలీలమే! అనే బాధ ఇప్పుడు లేదు. మేమంతా కంపెనీలో భాగస్వాములమన్న సంతృప్తి ఉంది. బోర్డులోనూ శ్రామికులే సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఇంతకంటే భరోసా ఏముంటుంది?’’ అంటారు ఇందులో పనిచేసే కార్మికుడు మురుగున్‌.
కనన్‌లోని మరో విశేషం.. మహిళలకు పెద్దపీట వేయడం. తోటల్లో తేయాకు కోసే వాళ్ల దగ్గర నుంచి ఫ్యాక్టరీలో టీపొడి ఉత్పత్తి చేసేవాళ్ల వరకు.. అగ్రస్థానం మహిళలదే! ఇంచుమించు 64 శాతం మహిళా ఉద్యోగులే. కేరళ అందాలను తిలకించేందుకు వెళ్లే పర్యాటకులు.. కనన్‌ దేవన్‌ తేయాకు తోటల్నీ సందర్శించి తీరాల్సిందే! ఆ తోటల్లోని తేనీరు ఎంత రుచికరంగా అనిపిస్తుందో.. శ్రామికుల ఐక్యతను చూసినప్పుడు.. అంతకంటే ముచ్చటేస్తుంది.
కనన్‌ దేవన్‌ తేనీటి రుచే వేరు. తేనీటిప్రియుల అభిరుచులకు అనుగుణంగా రకరకాల టీలను ఉత్పత్తి చేస్తోంది. మారిన జీవనశైలికి అనుగుణంగా మున్నార్‌ గ్రీన్‌ టీ, ఆర్గానిక్‌ టీ, క్లాసిక్‌ గ్రీన్‌ టీ, ప్రీమియమ్‌ రోజ్‌ టీ, వైట్‌ టీలను వినియోగదారులకు అందిస్తోంది. అందుబాటు ధరల్లోనే దొరుకుతున్నాయివి. డస్ట్‌ టీ పావుకిలో వందరూపాయల్లోపు లభిస్తోంది. కేరళ కనుమల్లోని కనన్‌ టీ తాగినప్పుడల్లా.. కష్టజీవుల కలిసికట్టు జీవితం కమనీయమైన అనుభూతి కలిగిస్తుంది.
Credits : Andhrajyothi

కోకో సాగు భళా

  • కొబ్బరిలో అంతరపంటగా సాగు
  • కోనసీమకు తరగని ఆదాయం
కోనసీమ కొబ్బరి రైతులకు కోకో సాగు లాభాలను తెచ్చిపెడుతోంది. కొబ్బరిలో అంతరపంటగా కోకోను సాగు చేస్తూ తక్కువ ఖర్చుతో అధిక లాభాలు గడిస్తున్నారు. ఉద్యానవన శాఖ కోకో సాగుకు ప్రోత్సాహకాలు అందించడం రైతులకు వరంగా మారింది.
కోకోను కేడ్బరీ చాక్లెట్లు, ఐస్‌క్రీమ్స్‌ వంటి ఉత్పత్తుల్లో ఉపయోగిస్తుంటారు. అంతర్జాతీయంగా మంచి గిరాకీ ఉండ డంతో కోనసీమ రైతులు కోకో సాగుపై దృష్టి పెట్టారు. కొబ్బరితోటల్లో అంతరపంటగా కోకో సాగు చేసేందుకు హెక్టారుకు రూ.20వేలు వంతున ఉద్యానవన శాఖ ప్రోత్సాహకంగా రైతులకు అందిస్తున్నది. సబ్సిడీపై రెండు రూపాయలకే కోకో మొక్కను అందిస్తున్నది. మూడేళ్లపాటు హెక్టారుకు రూ.6వేలు వంతున కోకో మొక్కల ఎదుగుదలకు వీలుగా ఆకులను తొలగించేందుకు రైతులకు ప్రభుత్వం సాయం అందిస్తోంది. వీటితోపాటు చీడపీడల నివారణకు ప్రభుత్వ పథకాలు ద్వారా కూడా ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో కోనసీమలోని అయినవిల్లి లంకకు చెందిన విద్యావేత్త విళ్ల దొరబాబు తన 24 ఎకరాల కొబ్బరితోటలో కోకోను అంతరపంటగా సాగు చేస్తూ లాభాలు గడిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం రాయితీపై అందించిన కోకో మొక్కలను ఎకరాకు 225 చొప్పున నాటారు. రెండున్నరేళ్ల అనంతరం ఏపుగా పెరిగిన కోకో మొక్కలు ఆదాయాన్ని అందించడం మొదలెట్టాయి.
ఒక్కో కోకో మొక్కకు సగటున కిలో గింజలు ఉత్పత్తి అవుతాయి. మొక్కలు దిగుబడికి రావడాన్ని గమనించిన రైతులు ఆ సమాచారాన్ని ఉద్యానవన శాఖాధికారుల ద్వారా కోకో గింజలు కొనుగోలు చేసే ఏజెన్సీలకు అందిస్తారు. దీనిపై ఆ ఏజెన్సీలకు చెందిన ప్రతినిధులు నేరుగా ఎంపికచేసిన ప్రాంతాలతో పాటు రైతుల పొలాల వద్దకు కూడా వచ్చి శుద్ధిచేసిన గింజలను కొనుగోలు చేసి తరలించుకుపోతారు. గతంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో కిలో రూ.260 ఉండే కోకో గింజలు ధర ప్రస్తుతం రూ. 180 ఽమాత్రమే పలుకుతోంది. ధర తగ్గడం పట్ల రైతులు కొంత నిరాశకు గురవుతున్నారు. ప్రధానంగా కేడ్బరీ కంపెనీకి చెందిన మార్కెటింగ్‌ అధికారులు రైతుల వద్దకే వచ్చి వీటిని కొనుగోలు చేసుకుపోవడం రైతులకు పెద్ద ఊరట. కోకో సాగుతో ఎంత లేదన్నా ఎకరానికి 20 నుంచి 30 వేల రూపాయల వరకు ఆదాయం వస్తుంది. యేడాదిలో రెండుసార్లు దిగుబడి వస్తుంది.
22 ఏళ్లుగా సాగు
ఎంబీఏ, బీఎల్‌ చేసినా వ్యవసాయం అంటే నాకు ఆసక్తి. 22 ఏళ్లుగా కొబ్బరితోటలో కోకో సాగు చేస్తున్నాను. ప్రారంభంలో కోకో గింజల మార్కెటింగ్‌ ఇబ్బందిగా వుండేది. కొనుగోలు చేసేవారు లేకపోవడంతో పంటను వదిలేసిన సందర్భాలూ వున్నాయి. ఉద్యానవన శాఖ చొరవతో ఇప్పుడు మార్కెటింగ్‌ ఇబ్బందులు లేవు. పైగా రాయితీలు కూడా ఇస్తున్నారు. అంతరపంటగా కోకో సాగు కొబ్బరి రైతులకు వరం.
Credits : Andhrajyothi

ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీ వేస్ట్‌!

  • తెలుగు రైతులూ పారాహుషార్‌!
చిన్న రైతులను నిర్వీర్యం చేసే ఇజ్రాయెల్‌ వ్యవసాయ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం పట్ల తెలుగు రాష్ట్రాల రైతులు అప్రమత్తంగా వుండాలని హెచ్చరిస్తున్నారు పాలస్తీనా ప్రజలు, రైతుల సంక్షేమం కోసం 15 ఏళ్లుగా కృషి చేస్తున్న ఉద్యమకారిణి, రచయిత్రి మరెన్‌ మాంటోవని. స్టాప్‌ ద వాల్‌ ఉద్యమం, పాలస్తీనీయుల భూమి పరిరక్షణ ఉద్యమాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న ఆమె తెలుగు రాష్ట్రాలు ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీ ఉచ్చులో ఎలా చిక్కుకుంటున్నాయనే అంశంపై హైదరాబాద్‌ లో పాలస్తీనా రైతులతో స్కైప్‌ ద్వారా ఇష్టాగోష్టి ఏర్పాటు చేశారు. ఆ సందర్భంగా మరెన్‌ ‘కృషి’తో మాట్లాడారు.
ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీతో ఎడారిని సైతం సస్యశ్యామలం చేస్తామని చెబుతున్నారు. అందులో నిజం లేదంటారా?
ఇజ్రాయెల్‌కు చెందిన నెటాఫిమ్‌ సంస్థ భారత్‌తో సహా పలు ప్రపంచ దేశాల్లో ఇదే విషయాన్ని ప్రచారం చేసుకుంటున్నది. పాలస్తీనా ప్రజల నుంచి వారి జీవితాలను, భూమిని, వనరులను లాక్కుని, అక్కడి రైతుకు నీరివ్వకుండా, సొంత భూముల్లో సేద్యం చేయనివ్వకుండా ఇజ్రాయెల్‌ దమనకాండ సాగిస్తున్నది. అలాంటి దేశం ప్రపంచానికి అద్భుతమైన వ్యవసాయ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందిస్తామని చెబితే ఎలా నమ్మగలం. తెలుగు రాష్ట్రాలకు డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌ పరికరాలు అందిస్తున్న కంపెనీల్లో ఇజ్రాయెల్‌ దేశానికి చెందిన నెటాఫిమ్‌ కీలకంగా మారింది.
ఈ కంపెనీ ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వానికి తొత్తు. కుప్పంలో ఇజ్రాయెల్‌ టెక్నాలజీ ప్రయోగం ఎంతవరకు విజయవంతం అయిందో అందరికీ తెలిసిందే. ఆ టెక్నాలజీ పర్యావరణ హితం కాదని, సుస్థిర వ్యవసాయానికి అనుకూలం కాదని తేలింది. పలు అంతర్జాతీయ సంస్థలు నెటాఫిమ్‌ను నాణ్యత కలిగిన కంపెనీల జాబితా నుంచి తొలగించాయి. అయినా తెలుగు ప్రభుత్వాలు ఇజ్రాయెల్‌ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అంటూ వందల కోట్లు వృధా చేస్తున్నాయి.
పాలస్తీనా రైతులు పడుతున్న కష్టాలకు నెటాఫిమ్‌కు ఎలా సంబంధం వుందంటారు?
గత ఏడు దశాబ్దాలుగా 75 శాతం పాలస్తీనీయులను ఇజ్రాయెల్‌ పాలకులు వారి మాతృభూమి నుంచి తరిమివేశారు. పాలస్తీనీయులకు చెందిన 93 శాతం వ్యవసాయ భూముల్ని లాక్కున్నారు. పాలస్తీనా రైతులు సాగు చేసుకునేందుకు నీరివ్వడం లేదు. బందూకుల పహారా మధ్య రైతులు దైన్యంగా సాగు చేసుకుంటున్నారు. దురాక్రమించిన భూభాగాన్ని విభజిస్తూ ఇజ్రాయెల్‌ భారీగా సరిహద్దు గోడను నిర్మిస్తున్నది. ఈ క్రమంలో పాలస్తీనా రైతులకు ప్రాణాధారమైన లక్షలాది ఆలివ్‌ చెట్లను కూకటివేళ్లతో పెకలించి వేస్తున్నది. దురాక్రమించిన పాలస్తీనా భూభాగంలో ఇజ్రాయెల్‌ పట్టణాలను, పరిశ్రమలను నిర్మించింది. అలా ఏర్పాటైన పరిశ్రమల్లో ఒకటి నెటాఫిమ్‌. ఈ కంపెనీ ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వం ఏజెంట్‌. లక్షల మంది పాలస్తీనీయుల ఉసురుపోసుకుంటున్న అలాంటి కంపెనీతో తెలుగు ప్రభుత్వాలు చేతులు కలపడం ఎంతవరకు సమంజసమో ఆలోచించాలి.
డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌ను 1966లో ప్రపంచానికి తనే పరిచయం చేశానని నెటాఫిమ్‌ చెప్పుకుంటున్నది కదా?
అందులో ఏమాత్రం నిజం లేదు. చిన్న రైతులు, పాలస్తీనా ప్రజల కన్నీళ్ల మధ్య ఎదిగిన ఆ కంపెనీ తెలుగు రైతుల సంక్షేమం కోసం పనిచేస్తానంటే ఎలా నమ్మగలం? డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌ పరిజ్ఞానంలో తమకు తిరుగులేదని ఆ సంస్థ తెలుగు ప్రభుత్వాలకు నమ్మబలుకుతోంది. గత ఏడాది తెలంగాణ ప్రభుత్వం డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌ సబ్సిడీల రూపంలో 274 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ప్రభుత్వం సిఫారసు చేస్తున్న 28 కంపెనీల్లో నెటాఫిమ్‌ ఒకటి. కానీ తెలుగు ప్రభుత్వాలకు ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వ ఏజెంట్‌ అయిన నెటాఫిమ్‌ ముందు నుంచే వల వేస్తున్నది. నెటాఫిమ్‌ పరికరాల నాణ్యతను అధ్యయనం చేసేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం వెయ్యి మంది వ్యవసాయ విస్తరణాధికారులను ఇజ్రాయెల్‌ పంపింది. అందుకోసం కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ఆ తరువాత వ్యవసాయ అధికారులు సహజంగానే నెటాఫిమ్‌ పరికరాలను రైతులకు సూచిస్తారు. అలా ఆ సంస్థ తెలుగు రైతుల్ని మోసం చేస్తున్నది.
కుప్పం తరహా ప్రయోగం నిష్ఫలం అంటారా?
1995లో కుప్పంలో ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీతో చేపట్టిన ప్రాజెక్టు వల్ల చిన్న రైతులు ఎంతో నష్టపోయారు. తెలంగాణ ప్రభుత్వం నేటికీ ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీ వెంటపడుతూనే వున్నది. 2015లో జీడిమెట్లలో ఇండో – ఇజ్రాయెల్‌ వ్యవసాయ ప్రాజెక్టు చేపట్టారు. 10 ఎకరాల్లో బిందుసేద్యం, పాలీ, నెట్‌ సాగు పద్ధతుల్లో పండ్లు, కూరలు, పూలు ప్రయోగాత్మకంగా పెంచుతున్నారు. గత ఏడాది ఈ ప్రాజెక్టు కోసం తెలంగాణ ప్రభుత్వం 12.4 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. ములుగులో ఇదే తరహాలో 11 కోట్లు ఖర్చు చేసి 50 ఎకరాల భూమిని సిద్ధం చేశారు. అందులో ఇజ్రాయెల్‌ టెక్నాలజీతో పండ్ల తోటల సాగుకు 18 కోట్ల కేటాయించారు. స్థానిక సాగు పద్ధతుల్ని వదిలేసి ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీ వెంటపడటం విచారకరం.
తెలుగు ప్రభుత్వాలు, రైతులకు మీరిచ్చే సలహా?
ఇజ్రాయెల్‌ ఆగ్రో టెక్నాలజీ పెద్ద రైతులు, పెద్ద కమతాలను ఉద్దేశించి రూపొందింది. చిన్న రైతులకు అది ఏమాత్రం ఉపయోగపడదని పాలస్తీనా రైతులు ముక్తకంఠంతో చెబుతున్నారు. చిన్న రైతులు అధిక సంఖ్యలో వున్న తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రాలకు ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ఉపయోగపడదు. స్థానిక వనరులు, అవసరాలకు అనుగుణమైన టెక్నాలజీని ఉపయోగించుకుంటే వ్యవసాయం లాభసాటి అవుతుంది.
Credits : Andhrajyothi

కొబ్బరి, మామిడి మొక్కల నిధి

మేలైన కొబ్బరి మొక్కలను ఉత్పత్తి చేసేందుకు 1991లో అశ్వారావుపేటలో 49 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉద్యానశాఖ ఆధ్వర్యంలో కొబ్బరి విత్తనోత్పత్తి క్షేత్రం ఏర్పాటైంది. దేశంలోని పలు రాష్ట్రాలకు మేలైన కొబ్బరి మొక్కలను ఎగుమతి చేసిన ఘనత ఈ క్షేత్రానిది.
కొబ్బరి విత్తనోత్పత్తి క్షేత్రంలో పాతికేళ్ల క్రితం కేరళలో లభించే మేలురకాలైన హైబ్రీడ్‌ కొబ్బరి రకాల మొక్కలను ఉత్పత్తి చేశారు. ఇందుకోసం కొబ్బరి విత్తనోత్పత్తి క్షేత్రంలో, అచ్యుతాపురం ఉద్యానశాఖ నర్సరీలోను ఈస్ట్‌కోస్టల్‌, అండమాన్‌ ఆర్డినరీ, లక్కడాల్‌ ఆర్డినరీ మదర్‌ప్లాంట్‌లను పెంచారు. ఈ ప్లాంటులోని స్టిక్స్‌ను కొత్తగా పెంచిన మేలురకాలైన పొట్టిరకం కొబ్బరి మొక్కలకు క్రాసింగ్‌ చేయడం ద్వారా మేలురకాలైన కొబ్బరి విత్తన ఉత్పత్తిని చేసేవారు.
 
పొట్టిరకాలు భేష్‌
ఈ క్షేత్రంలో కేరళలో దొరికే మేలురకాలైన పొట్టిరకం కొబ్బరి చౌఘాట్‌, ఆరంజ్‌ డ్వాప్‌(డీఓడీ), గంగ బొండాం, మలియన్‌ ఆరంజ్‌ డ్వాప్‌(ఎంవోడీ), మలియన్‌ గ్రీన్‌ డ్వాప్‌(ఎన్‌జీడీ), మలియన్‌ ఎల్లో డ్వాప్‌(ఎంవైడీ) లాంటి కొబ్బరి మొక్కలను 40 ఎకరాల్లో పెంచారు. ముందుగా పెంచిన మదర్‌ప్లాంట్లలోని కాయను, ఈ విత్తనానికి క్రాసింగ్‌ చేయడం ద్వారా గోదావరి గంగ, డీఎక్స్‌డీ, ఐఎక్స్‌డీ లాంటి మేలురకాల విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేసేవారు. ఈ మొక్కలు ఒక్కోటి 150 నుంచి 180 వరకు దిగుబడిని ఇస్తాయి. ఈ రకాలను కేరళ, ఛత్తీ్‌సగఢ్‌, ఒడిసా, తమిళనాడుతో పాటు తెలుగు రాష్ర్టాలలోని వివిధ జిల్లాలకు సరఫరా చేసేవారు. ఈ విత్తనం కేరళలో దొరికే నాణ్యత కలిగి, చీడపీడలను తట్టుకొని అధిక దిగుబడులను ఇచ్చే కొబ్బరి రకాలను ఉత్పత్తి చేసింది.
ప్రస్తుతం కొబ్బరి, మామిడి మొక్కల ఉత్పత్తి…
ఈ క్షేత్రం ఏర్పాటై 27 ఏళ్లు దాటింది. అప్పుడు నాటిన మొక్కలు బాగా పెద్దవి అయిపోయాయి. ప్రస్తుతం కొబ్బరి క్రాసింగ్‌ చేయడం లేదు. అయితే అప్పట్లో ఫార్మ్‌లో పెంచిన మేలురకాలైన చెట్టు నుంచి చౌఘాట్‌, గంగాబొండాం, మలియన్‌ ఆరంజ్‌ డ్వాప్‌, మలియన్‌ గ్రీన్‌ డ్వాప్‌, మలియన్‌ ఎల్లో డ్వాప్‌ వంటి మేలురకాలైన పొట్టిరకం విత్తనాలను ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. వీటికి ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో మంచి డిమాండ్‌ ఉంది. వీటితో పాటు బంగినపల్లి, చిన్నరసం, పెద్దరసం, తోతాపురి, పునాస రకాలైన మామిడి అంట్లను ఈ క్షేత్రంలో ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. కొబ్బరి మొక్క ఒక్కోదానిని రైతులకు రూ.35, మామిడి అంటును రూ.30లకు ఉద్యానశాఖ సరఫరా చేస్తోంది. శాస్త్రీయ పద్ధతిలో, శాస్త్రవేత్తల పర్యవేక్షణలో అంట్లు కట్టడం, విత్తనాన్ని నాటడం, మొక్కలను పెంచడంతో నాణ్యమైన మొక్కలు రైతులకు అందుబాటులో ఇవ్వగలుగుతుంది. ప్రైవేటు నర్సరీలలో ఒక్కో మొక్క రూ.300 నుంచి రూ.1000 వరకు వ్రికయిస్తున్నారు. అంతకంటే నాణ్యమైన మొక్కలను ఉద్యాన నర్సరీల్లో అందించడం విశేషం.
– ఆంధ్రజ్యోతి ప్రతినిధి, అశ్వారావుపేట
 
రైతులకు మేలురకం మొక్కలు
ప్రస్తుతం కొబ్బరి విత్తనోత్పత్తి క్షేత్రం ద్వారా ఏటా రూ.33 లక్షల ఆదాయం వస్తోంది. తెలుగు రాష్ర్టాల మొత్తంలో ఉద్యానశాఖ ఆధ్వర్వంలో ఏర్పాటుచేసిన కొబ్బరి విత్తనోత్పత్తి క్షేత్రం ఇది ఒక్కటే. ఈ క్షేత్రం ద్వారా కొబ్బరి, మామిడి మేలురకాలైన మొక్కలను ఉత్పత్తి చేసి, అతి తక్కువ ధరకు రైతులకు సరఫరా చేస్తున్నాం.
కిషోర్‌, ఉద్యానశాఖ అధికారి,
కొబ్బరి విత్తనో
Credits : Andhrajyothi

‘మకామ్‌’.. మహిళా రైతుల చైతన్య వేదిక

‘మకామ్‌’ అంటే ‘మహిళా కిసాన్‌ అధికార్‌ మంచ్‌’.
‘మకామ్‌’ వేదిక ద్వారా మహిళా రైతుల హక్కులు, వారికందాల్సిన ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రయోజనాల గురించి అవగాహన పెంపొందిస్తున్నాం.
స్ఫూర్తి
డా.రుక్మిణీ రావు… పట్టణాల్లోనే కాదు గ్రామీణ
ప్రాంతాల్లోని మహిళా హక్కుల కోసం… దళిత స్త్రీలు, బాలలు, మహిళా రైతుల హక్కుల కోసం… చట్టాల్లో మార్పులు తేవడం కోసం ఎంతో కీలకంగా వ్యవహరించిన యాక్టివిస్టు. అందుకోసం ఆమె ‘మకామ్‌’ అనే మహిళా రైతుల హక్కుల వేదికను కూడా
ఏర్పాటుచేశారు. ‘మానవతా సమాజస్థాపనే తన లక్ష్యం’ అంటున్న రుక్మిణీరావును ‘నవ్య’ పలకరించింది. ఆ విశేషాలే ఇవి…
మనదేశంలో వ్యవసాయరంగంలో పనిచేస్తున్నది 70 శాతం మహిళా రైతులే. వారు పండిస్తే కాని మన నాలుగు వేళ్లూ నోట్లోకి పోవు. కానీ వారి హక్కుల పట్ల ప్రభుత్వాలతో పాటు సమాజం కూడా నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఇతర రాష్ట్రాలలో కొనసాగిస్తున్న లాభదాయకమైన వ్యవసాయ విధానాలను, పద్ధతులను ఆ రాష్ట్రాలకు చెందిన మహిళా రైతుల నుంచి తెలుసుకుని నూతన వ్యవసాయ సాగును ‘మకామ్‌’
అభివృద్ధిపరుస్తోంది.
పట్టణాల్లో, గ్రామాల్లో మహిళలపై జరుగుతున్న గృహహింస, వరకట్న వేధింపులు, లైంగిక దాడులు, అత్యాచారాలు… బాలలపై వేధింపులు, అత్యాచారాలకు వ్యతిరేకంగా… అలాగే దళితులు, వెనుకబడిన వర్గాల బాలల విద్య కోసం… బాల్య వివాహాలకు, భ్రూణహత్యలకు వ్యతిరేకంగా… సింగిల్‌ విమెన్‌ రక్షణ విషయంలో… ఇలా ఎన్నో సామాజిక సమస్యలపై గత రెండు దశాబ్దాలకు పైగా డా. రుక్మిణీరావు పనిచేస్తున్నారు. వీటికి సంబంధించి చట్టాలు తీసుకురావడంలో, ఉన్న చట్టాలకు కొత్త సవరణలు చేపట్టేలా కృషిచేయడంలో దేశవ్యాప్తంగా ఇతర యాక్టివిస్టులతో కలిసి పనిచేశారామె.
పట్టణాల నుంచి పల్లె మహిళల కోసం…
పట్టణ ప్రాంత మహిళల కోసం పనిచేయడంతో తన పోరాటం ప్రారంభమైందని రుక్మిణి తెలిపారు. తొలుత మహి ళల వరకట్న హత్యలపై దృష్టిసారించారామె. వరకట్న మరణాలకు సంబంధించిన చాలా కేసులను యాక్సిడెంటల్‌ మరణాలుగా పోలీసులు తేల్చడం రుక్మిణిలో ఆలోచనలను రేకెత్తించాయి. ఈ సమస్య పరిష్కారానికి ‘ప్రొ-యాక్టివ్‌ అప్రోచ్‌’ అవసరమని భావించారామె. వరకట్నం పేరుతో ఆడవాళ్లపై జరుగుతున్న హింసకు అడ్డుకట్ట వేయాలని 1981లో ‘సహేలీ రిసోర్స్‌ సెంటర్‌ ఫర్‌ విమెన్‌’ సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. అలా మొదలైన రుక్మిణీ రావు యాక్టివిజం విస్తృతస్థాయిలో కొనసాగుతూనే ఉంది. సమస్యలపై పోరాటానికి గ్రామాలలోని దళితులు, వెనుకబడిన వర్గాల మహిళలను బృందాలుగా ఏర్పరిచి వారిలో నాయకత్వ లక్షణాలను పెంపొందించారామె. ‘మకామ్‌’ కూడా ఈ లక్ష్యంతోనే ప్రారంభించారు. ఈ వేదిక ద్వారా మహిళా రైతుల హక్కులు, వారికందాల్సిన ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రయోజనాల గురించి అవగాహన పెంపొందిస్తున్నారు. ‘మకామ్‌’ అంటే ‘మహిళా కిసాన్‌ అధికార్‌ మంచ్‌’. దీనిని తెలుగులో ‘మహిళా రైతుల హక్కుల వేదిక’ అంటారు. ఈ ఆలోచనను పలు రాష్ట్రాలలోని స్వచ్ఛంద సంస్థలు కూడా అనుసరించడం విశేషం. అసలు గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజల కోసం పనిచేయాలన్న ఆలోచన ఎలా వచ్చింది? అని అడిగితే ‘‘పట్టణ ప్రాంత మహిళలలో ఎక్కువమంది మధ్యతరగతి, ఉన్నత మధ్య తరగతి వర్గాలకు చెందినవారు. వారు ఆర్థికంగా కొంతమేర అండదండలున్నవాళ్లు కాబట్టి తమ హక్కుల సాధన కోసం కోర్టులను ఆశ్రయించగలరు. పైగా చట్టాలు, హక్కుల గురించి ఎంతోకొంత చైతన్యం ఉన్న వారు కూడా. కానీ గ్రామీణ మహిళలకు తమకోసం ప్రత్యేక చట్టాలున్నాయని, ఎన్నో హక్కులున్నాయనే విషయం తెలియదు. న్యాయస్థానాల ద్వారా న్యాయం పొందవచ్చని తెలిసినవారు వీళ్లలో చాలా తక్కువ. ఇకపోతే ప్రభుత్వం ఈ మహిళలకు అందిస్తున్న సంక్షేమ పథకాల గురించి అసలే తెలియదు. అందుకే గ్రామీణ మహిళా రైతులలో హక్కుల చైతన్యం పెంపొందించడం కోసం పనిచేయాలనుకున్నా’’ అంటారామె.
మహిళా రైతుల హక్కుల కోసం…
‘‘మకామ్‌’’ వేదికను 2014లో ప్రారంభించాం. మనదేశంలో వ్యవసాయరంగంలో పనిచేస్తున్నది 70 శాతం మహిళా రైతులే. వారు పండిస్తే కాని మన నాలుగు వేళ్లూ నోట్లోకి పోవు. కానీ వారి హక్కుల పట్ల ప్రభుత్వాలతో పాటు సమాజం కూడా నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో మహిళా రైతులు పడుతున్న శ్రమకు గుర్తింపు లేకపోవడాన్ని గమనించాం. ‘మకామ్‌’ ఇతర రాష్ట్రాలలో కొనసాగిస్తున్న లాభదాయకమైన, అభివృద్ధిదాయకమైన వ్యవసాయ విధానాలను, పద్ధతులను ఆ రాష్ట్రాలకు చెందిన మహిళా రైతుల నుంచి తెలుసుకుని నూతన వ్యవసాయ సాగును అభివృద్ధిపరుస్తోంది. అయితే మహిళా రైతులకు సంబంధించి ప్రస్తావించుకోవాల్సిన అంశాలు చాలానే ఉన్నాయి. మన దగ్గర మహిళా రైతు సంఘాలు లేనే లేవు. సాధారణ రైతు సంఘాలలో మహిళా రైతులు ఎంతమంది సభ్యులుగా ఉన్నారు? వారు అడుగుతున్న డిమాండ్లకు ఏ మేర స్పందిస్తున్నారు? మహిళా రైతుల అవసరాలను గుర్తిస్తున్నారా? ప్రభుత్వ వ్యవసాయ పథకాలు, కార్యక్రమాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలలో బడ్జెట్‌లో 30 శాతం మహిళా రైతులకు కేటాయించాలని ఆర్థిక సర్వే ప్రభుత్వానికి సూచించినా ఆ దిశగా ఎటువంటి ప్రణాళికా ప్రభుత్వాలు చేపట్టలేదు. అలాగే పంటలకు మద్దతు ధర పెంచితేనే మహిళా రైతులకు లాభం. ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో మహిళా రైతులు సేంద్రియ వ్యవసాయం సాగిస్తున్నారు. వారి పెట్టుబడులకు, కూలీ ఖర్చులకు అధిక కేటాయింపులు కావాలి. అలాగే వ్యవసాయంలో మహిళా రైతుల పనిభారాన్ని తగ్గించడానికి, ఆహార భద్రత కల్పించడానికి కూడా బడ్జెట్‌లో కేటాయింపులు చేయాలి. విచారకరమైన విషయం ఏమిటంటే ప్రభుత్వ గణాంకాలలో మహిళలకు రైతులుగా గుర్తింపు లేదు! జెండర్‌ పరంగా గణాంకాలను రికార్డు చేసే పద్ధతి కరువవడం వలన ప్రభుత్వ చేపడుతున్న చర్యలు మహిళా రైతులకు ఎంతవరకు అందుతున్నాయనేది అంచనా వేయలేని పరిస్థితి.
అలాగే అడవి నుంచి ఆహార సేకరణ చేసే ఆదివాసీ మహిళలకు, అడవుల నుంచి పొందాల్సిన ప్రయోజనాలను దూరం చేస్తున్నారు. అందుకే మహిళా రైతులకు గుర్తింపు, రాయితీలు, అన్ని రకాల పథకాల హక్కులను ఇవ్వాలని ‘మకామ్‌’ డిమాండ్‌ చేస్తోంది. రైతు ఆత్మహత్య కుటుంబాలలో మహిళలకు జీవనోపాధి సహాయం అందించడంతో సహా రుణ మాఫీతో సమగ్ర వ్యూహాన్ని రూపొందించాలి. దీనికి అవసరమైన బడ్జెట్‌ కేటాయింపులుండాలి. భూమి లేని వారికిచ్చే కిసాన్‌ క్రెడిట్‌ కార్డులను మహిళా రైతులకు కూడా ఇవ్వాలి. ఇవే కాకుండా భూమిలేని దళిత మహిళలకు భూమి కొనుగోలు పథకాలు, కనీస మద్దతు ధర, మహిళా రైతులకు డ్రిప్‌, భూగర్భజలాల పథకాలకు ప్రోత్సాహం వంటి వాటికోసం ‘మకామ్‌’ పోరాడుతోంది అని రుక్మిణీరావు అన్నారు.
నాగసుందరి, ఫోటో:ఎల్‌.అనిల్‌కుమార్‌రెడ్డి
Credits : Andhrajyothi

జయ్యారంలో పచ్చ బంగారం!

కాలికట్‌, గుంటూరు, బీహార్‌ నుంచి తీసుకువచ్చిన కొత్తరకం పసుపు వంగడాలు మహబూబాబాద్‌ రైతులకు పసిడి కురిపిస్తున్నాయి. ఏసీసీ-79, ఏసీసీ-48, రాజేంద్ర సోనాలి వంగడాలు అధిక దిగుబడులు ఇవ్వడంతో పాటు మంచి ధర కూడా పలకడం విశేషం.
 
ఆంధ్రజ్యోతి ప్రతినిధి, మహబూబాబాద్‌ అగ్రికల్చర్‌ 
ఇరవై ఏళ్లుగా సంప్రదాయ పద్ధతిలో పసుపు సాగు చేస్తున్న మహబూబాబాద్‌ జిల్లా జయ్యారం రైతులు ఇటీవల కొత్త వంగడాలను ఎన్నుకున్నారు. ఏసీసీ-79, ఏసీసీ-48, రాజేంద్ర సోనాలి రకం వంగడాలు అధిక దిగుబడులు అందిస్తూ రైతులకు సిరులు కురిపిస్తున్నాయి. ఈ రకాల పసుపుకు ఆకుమచ్చ, దుంపకుళ్లు, తెగుళ్లు దరిదాపులకు కూడ రావు. పంటకాలం ఏడు నెలలే కావడంతో ఈ పసుపు చేతికి వచ్చిన తర్వాత రెండవ పంటగా కూరగాయలు, ఇతర స్వల్పకాలిక రకాలు వేసి లాభాలు గడించవచ్చు.
ఈ పసుపు సాగులో కూలీల సమస్య, వేసవిలో నీటి సమస్య ఉండదు. బోజ పద్ధతిలో బిందుసేద్యం, సేంద్రియ పద్ధతి, ఆధునిక పద్ధతి ద్వారా ఈ పసుపును జిల్లాలోని చిన్నగూడూరు మండలం జయ్యారం గ్రామంలోని కొంతమంది రైతులు పండిస్తూ, విజయం సాధించి లాభాల బాటలో పయనిస్తున్నారు. కాలికట్‌, గుంటూరు నుంచి ఏసీసీ-79, ఏసీసీ-48 రకాలను క్వింటాలుకు రూ.7500 చొప్పున తీసుకువచ్చారు వల్లూరి కృష్ణారెడ్డి. ఎకరంలో పసుపు ముక్కలు కట్‌ చేసి బోజ పద్ధతిలో నాటారు. డ్రిప్‌ ఇరిగేషన్‌ ద్వారా నీటిని అందించారు. పసుపు చేను ఎత్తు పెరగకపోవడం ఈ వండగం ప్రత్యేకత. మధ్యాహ్నం సమయంలో ఆకులు ముడుచుకునే గుణం ఉండడంతో సూర్యరశ్మి చెట్ల అడుగుభాగంలో తగులుతుంది.
దీంతో పసుపు వేర్లు ఎక్కువగా పెరిగి దుంపలు అధికంగా వచ్చాయి. జూన్‌ మొదటి వారంలో విత్తనాలు వేస్తే జనవరి 15 కల్లా పంటకాలం ముగుస్తుంది. సాధారణ పసుపు సాగుకంటే ఈ పసుపు పంటకాలం తక్కువగా వుండటంతో వేసవిలో నీటి సమస్య, కూలీల సమస్య ఉండదు. ఎకరానికి 195 క్వింటాళ్ల దిగుబడి వచ్చింది. ఒక్కగడ్డ కిలో 800 గ్రాముల వరకు ఊరింది. ఈ కొత్తరకం పచ్చి పసుపును విత్తనాల కోసం ఉమ్మడి జిల్లా నుంచే కాకుండా ఇతర జిల్లాల నుంచి కూడ జయ్యారం వచ్చిన రైతులకు క్వింటాకు రూ.5 వేల చొప్పున విక్రయిస్తున్నారు ఈ రైతు. ఈ పసుపుపై పెట్టుబడి రూ.76 వేలు కాగా రూ. 8.74 లక్షల ఆదాయం వచ్చింది. కురికిమన్‌ (పసుపురంగు) అధికంగా ఉండడంతో ధర ఎక్కువగా పలుకుతోంది. మరో రైతు బొల్లంపల్లి శ్యాంసుందర్‌రెడ్డి ఏసీసీ-48, 79 రకాలను తీసుకువచ్చి బోజ పద్ధతిలో కాకుండ సంప్రదాయ పద్ధతిలో నాగలి కట్టి ఎకరం సాగు చేశారు. ఎకరానికి రూ.50 వేల వరకు ఖర్చయింది. 150 క్వింటాళ్ల దిగుబడి వచ్చింది. పెట్టుబడి పోను రూ.4.50 లక్షల ఆదాయం వచ్చిందని ఆయన తెలిపారు.
అవగాహన సదస్సుతో మేలు: కృష్ణారెడ్డి
ఆదిలాబాద్‌ జిల్లా ధనోరాలో జరిగిన పసుపు అవగాహన సదస్సుకు వెళ్లాను. అక్కడ బోజ పద్ధతిలో రిటైర్డ్‌ శాస్త్రవేత్త ఎల్‌.కిషన్‌రెడ్డి చెప్పినట్టుగా ఈ కొత్తరకం వంగడాలను సాగు చేయడంతో అధిక లాభాలు వచ్చాయి.
Credits : Andhrajyothi